Articles | Open Access |

HASHAROTLARGA QARSHI BIOLOGIK KURASH USULI VA INTEGRALLASHGAN SISTEMA CHORALARI

A.A.Xolmirzayeva , Jizzax davlat pedagogika universiteti o‘qituvchi

Abstract

Maqolada hasharotlar zararkunandalariga qarshi biologik kurash usullari, ya’ni tabiiy dushmanlar (entomofaglar: parazitoidlar, yirtqichlar), mikrobiologik preparatlar (Bacillus thuringiensis va boshqalar) hamda feromonlar va boshqa biologik vositalardan foydalanish yoritilgan. O‘zbekiston sharoitida g‘o‘za, sabzavot va mevali ekinlarda qo‘llaniladigan trixogramma, brakon, zlatoglazka, fitoseyulus va boshqa entomofaglarning roli, ularni ko‘paytirish va qo‘llash texnologiyalari ko‘rib chiqilgan. Integrallashgan zararkunandalarga qarshi kurash (IPM – Integrated Pest Management) tizimi agrotexnik, biologik, mexanik va cheklangan kimyoviy usullarni uyg‘unlashtirish orqali ekologik xavfsiz va iqtisodiy samarali himoyani ta’minlaydi. Maqola Murodov S.A.ning “Umumiy entomologiya kursi” asari asosida va O‘zbekistonda olib borilgan tadqiqotlar (O‘simliklarni himoya qilish instituti, biofabrikalar tajribalari) hamda zamonaviy manbalarga tayangan holda tuzilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, biologik usullar kimyoviy insektitsidlarga qaraganda atrof-muhit va foydali hasharotlar uchun xavfsizroq bo‘lib, IPM doirasida qo‘llanilganda hosildorlikni saqlab, zaharlanish xavfini kamaytiradi.

Keywords

biologik kurash, entomofaglar, trixogramma, IPM (integrallashgan zararkunandalarga qarshi kurash), mikrobiologik preparatlar, O‘zbekiston entomologiyasi, hasharotlar zararkunandalari, ekologik himoya.

References

Murodov S.A. Umumiy entomologiya kursi. Toshkent: “Mehnat”, 1986.

Arslonov M. va boshq. O‘simliklarni biologik himoya qilish. Namangan davlat universiteti, 2024 (yoki shunga yaqin nashr).

Yusupov I.M. Biologik kurash vositalarining ishlab chiqarish texnologiyasi va qo‘llash usullari // CyberLeninka, 2025.

Xamraev A.Sh. va boshq. O‘simliklarni biologik himoya qilish (o‘quv qo‘llanma). Toshkent, 2016 yoki keyingi nashrlar.

O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi materiallari va O‘simliklarni himoya qilish instituti hisobotlari (1999-2022 yillar tajribalari).

Yaxontov V.V. O‘rta Osiyo qishloq xo‘jaligi zararkunandalari. Toshkent, 1962 (va keyingi ishlanmalar).

Article Statistics

Downloads

Download data is not yet available.

Copyright License

Download Citations

How to Cite

HASHAROTLARGA QARSHI BIOLOGIK KURASH USULI VA INTEGRALLASHGAN SISTEMA CHORALARI. (2026). International Journal of Artificial Intelligence, 6(5), 175-177. https://www.academicpublishers.org/journals/index.php/ijai/article/view/13037